5 grudnia w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbyła się uroczystość przekazania Archiwum Prezydenta RP w latach 1995–2005, Aleksandra Kwaśniewskiego, do zasobu Archiwum Akt Nowych. Wydarzenie to miało wyjątkowy, podniosły charakter i podkreślało znaczenie zachowania dziedzictwa prezydenckiego oraz dokumentowania najnowszej historii państwa polskiego.
Uroczyste otwarcie
Ceremonię otworzył Marszałek Sejmu RP Włodzimierz Czarzasty, witając uczestników oraz podkreślając wagę działań na rzecz ochrony pamięci historycznej. Następnie głos zabrał były Prezydent Aleksander Kwaśniewski, zwracając uwagę na wartość przekazywanych materiałów dla badań nad historią III Rzeczypospolitej. Podkreślił, że „archiwum prezydenckie powinno pozostać w Polsce, w instytucji publicznego zaufania – a taką instytucją są właśnie Archiwa Akt Nowych”.
Swoje wystąpienia wygłosili również Wicepremier, Minister Cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, a także Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych dr Paweł Pietrzyk, który nawiązał do obchodzonego dzień później Dnia Darczyńcy– święta podkreślającego znaczenie społecznej troski o pamięć historyczną.
Rola Archiwum Akt Nowych
Dyrektor AAN, Mariusz Olczak, zaprezentował kontekst przekazywanych zbiorów i przypomniał o wieloletniej roli Archiwum Akt Nowych w zabezpieczaniu spuścizn najważniejszych polskich polityków XX wieku. W zasobie AAN znajdują się archiwa m.in. Tadeusza Mazowieckiego, Bronisława Geremka, Jacka Kuronia, Andrzeja Wielowieyskiego, Alicji Grześkowiak, Józefa Zycha, Janusza Onyszkiewicza czy Romualda Szeremietiewa. W swoim wystąpieniu podkreślił, że przekazanie archiwum Aleksandra Kwaśniewskiego jest kolejnym ważnym krokiem w budowaniu zbioru kluczowych źródeł do dziejów najnowszych Polski.
Następnie Zbigniew Król, Kierownik Oddziału VI Archiwów Społecznych AAN, szczegółowo omówił strukturę i zawartość kolekcji obejmującej dokumenty i materiały tworzące Archiwum Prezydenta.
Podpisanie aktu przekazania
Kulminacją uroczystości było podpisanie aktu przekazania archiwum przez Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego oraz Dyrektora AAN Mariusza Olczaka. Ten doniosły moment symbolizował formalne włączenie archiwum w skład narodowego zasobu archiwalnego oraz zagwarantowanie jego ochrony i udostępnienia przyszłym pokoleniom. Egzemplarz aktu przekazano Prezydentowi w specjalnie przygotowanej, grawerowanej tubie.
Bezpośrednio po podpisaniu dokumentu prof. Antoni Dudek wygłosił wykład poświęcony działalności i dorobkowi Prezydenta Kwaśniewskiego, podkreślając znaczenie jego prezydentury dla rozwoju państwa i społeczeństwa obywatelskiego.
Wystawa dokumentów i pamiątek
Zwieńczeniem uroczystości było wspólne zdjęcie uczestników oraz otwarcie wystawy prezentującej dokumenty, pamiątki oraz wybrane ordery i odznaczenia otrzymane przez Prezydenta w czasie jego kadencji. Ekspozycja dostępna dla zwiedzających od dnia uroczystości stanowi cenne źródło wiedzy o wydarzeniach i procesach, które kształtowały Polskę przełomu XX i XXI wieku. Ordery zaprezentowane na wystawie zostały uprzejmie udostępnione przez Izbę Tradycji Regionalnej w Białogardzie.
Wydarzenie o wyjątkowym znaczeniu
W uroczystości wzięli udział przedstawiciele parlamentu, środowisk naukowych, kulturalnych, archiwalnych oraz medialnych. Atmosfera wydarzenia odzwierciedlała świadomość, jak cenne są przekazywane dokumenty dla badań historycznych i budowania narodowej pamięci.
Przekazanie Archiwum Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego zamyka ważny etap w historii jego prezydentury, a jednocześnie otwiera nowy rozdział w dostępie do źródeł dokumentujących dzieje III Rzeczypospolitej. To kolejny przykład fundamentalnej roli, jaką odgrywa odpowiedzialne gromadzenie, zabezpieczanie i udostępnianie materiałów archiwalnych – służących badaczom, obywatelom oraz przyszłym pokoleniom.
