W piątek, 22 sierpnia – w 81. rocznicę śmierci ppłk. Macieja Kalenkiewicza ps. „Kotwicz” – jego córka, Maria Wołągiewicz, przekazała do Archiwum Akt Nowych w Warszawie rodzinne dokumenty, fotografie i pamiątki związane z działalnością wybitnego żołnierza Armii Krajowej i cichociemnego.
– To bardzo wzruszająca chwila, rozstaję się ze spuścizną rodzinną oraz dokumentacją, którą gromadziła moja rodzina od śmierci ojca – podkreśliła Maria Wołągiewicz. Dodała, że archiwum rodzinne powstawało dzięki pracy jej matki i ciotki – nauczycielki historii, która zbierała relacje żołnierzy walczących u boku „Kotwicza”.
Dyrektor Archiwum Akt Nowych, Mariusz Olczak, podziękował rodzinie za tę decyzję. – Byłem zaskoczony, kiedy otrzymałem wiadomość od Pani Marii. To wyjątkowy dar, dzięki któremu pamięć o ppłk. Kalenkiewiczu zostanie zachowana dla przyszłych pokoleń – zaznaczył.
Unikalne archiwalia
Wśród przekazanych materiałów znajdują się m.in.:
- dokumenty wojskowe i rodzinne,
- fotografie z okresu pokoju i wojny,
- wspomnienia towarzyszy broni,
- pamiętnik Macieja Kalenkiewicza z lat 1939–1941,
- legitymacje, dyplomy i świadectwa,
- list gończy wystawiony przez niemieckie władze okupacyjne za cichociemnymi.
Kim był ppłk. Maciej Kalenkiewicz „Kotwicz”?
Maciej Kalenkiewicz urodził się 1 lipca 1906 r. w Pacewiczach. Był saperem i inżynierem, absolwentem Politechniki Warszawskiej oraz Wyższej Szkoły Wojennej. Po kampanii wrześniowej został szefem sztabu i zastępcą dowódcy w oddziale mjra Henryka Dobrzańskiego „Hubala”. Później przedostał się do Francji i Wielkiej Brytanii, gdzie współtworzył polskie wojska spadochronowe i brał udział w szkoleniu cichociemnych.
Był jednym z pierwszych żołnierzy AK zrzuconych do okupowanej Polski. W 1944 r. objął dowództwo Zgrupowania „Nadniemeńskiego” i współtworzył plan operacji „Ostra Brama”. Zginął 21 sierpnia 1944 r. w bitwie pod Surkontami, walcząc z oddziałami NKWD.
Pośmiertnie otrzymał tytuł oficera dyplomowanego. Został odznaczony m.in. dwukrotnie Orderem Virtuti Militari, dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami oraz Krzyżem Armii Krajowej.
Pamięć i dziedzictwo
Maria Wołągiewicz przypomniała, że cmentarz w Surkontach, gdzie spoczywa jej ojciec wraz z innymi polskimi żołnierzami, został zniszczony w 2022 r. przez władze białoruskie. Wyraziła nadzieję, że nekropolia w przyszłości zostanie odbudowana.
Przekazane do Archiwum Akt Nowych dokumenty i pamiątki staną się ważnym źródłem wiedzy o działalności ppłk. Kalenkiewicza „Kotwicza” i historii Polskiego Państwa Podziemnego.
